Biến đổi khí hậu (BĐKH) đã và sẽ gây hậu quả nặng nề đến khu vực miền núi phía Bắc (MNPB) do khu vực này có nhiều yếu tố tạo ra tình trạng dễ bị tổn thương, ví dụ tỉ lệ đói nghèo cao, nguồn lực để ứng phó hạn chế, môi trường sinh thái bị suy thoái, địa hình phức tạp, sinh kế của người dân tộc thiểu số MNPB phụ thuộc chủ yếu vào nông lâm nghiệp, vốn chịu ảnh hưởng rất lớn từ thiên tai, thời thiết.

Đây là ý kiến của ông Hồ Ngọc Sơn -  Tiến sĩ chuyên ngành BĐKH, Đại học Quốc gia Úc, hiện công tác tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông lâm nghiệp Miền núi phía Bắc (ADC) - ĐH Nông Lâm Thái Nguyên.
 

Ông Hồ Ngọc Sơn cho biết, đặc thù của BĐKH tại khu vực MNPB là nhiệt độ cao tăng và mùa đông ngắn hơn so với trước đây. Theo số liệu quan trắc thì nhiệt độ mùa đông tăng nhanh hơn mùa hè. Lượng mưa và mùa mưa thay đổi tùy theo các vùng. Hậu quả là cường độ bão lũ gia tăng, hạn hán và thiếu nước kéo dài. Ví dụ lũ năm 2008 do bão Kammuri (tháng 8) làm thiệt hại lớn về người (162 người chết) và tài sản cho các tỉnh miền núi phía Bắc. Hạn hán năm 2009, kéo dài đến 2010 trên hầu hết các tỉnh MNPB làm thiệt hại rất lớn đến sản xuất nông lâm nghiệp, bao gồm cả việc gia tăng nguy cơ cháy rừng, điển hình là cháy rừng ở Vườn Quốc Gia Hoàng Liên vào tháng 1/2010 thiêu chụi hơn 1.000 héc ta rừng.

Bên cạnh đó, mặc dù nền nhiệt tăng nhưng các hiện tượng rét đậm, rét hại mà điển hình là rét đậm năm 2008 (kéo dài 38 ngày), 2011 (kéo dài gần 30 ngày) diễn ra thường xuyên hơn, gây thiệt hại cho sản xuất nông lâm nghiệp và đời sống xã hội. Ví dụ rét đậm năm 2008 đã làm chết hơn 110.000 gia súc ở các tỉnh MNPB.

Đối với người dân mà chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số MNPB thì trâu bò là những tài sản lớn, đóng vai trò quan trọng trong sinh kế của hộ gia đình. Do vậy, có thể nói rằng BĐKH khu vực MNPB có những đặc thù riêng do các yếu tố tự nhiên, kinh tế và xã hội của khu vực này.

BĐKH đã và sẽ gây hậu quả nặng nề đến khu vực MNPB do khu vực này có nhiều yếu tố tạo ra tình trạng dễ bị tổn thương, ví dụ tỉ lệ đói nghèo cao, nguồn lực để ứng phó hạn chế, môi trường sinh thái bị suy thoái, địa hình phức tạp, sinh kế của người dân tộc thiểu số MNPB phụ thuộc chủ yếu vào nông lâm nghiệp, vốn chịu ảnh hưởng rất lớn từ thiên tai, thời thiết.

Từ kết quả nghiên cứu gần đây và kinh nghiệm nhiều năm làm việc với người dân tộc thiểu số, có thể thấy rằng người dân địa phương có nhiều kinh nghiệm và tri thức bản địa quan trọng trong ứng phó với BĐKH. Theo đó, việc áp dụng, sử dụng các kiến thức và kinh nghiệm của người dân trong các chương trình phát triển sẽ giúp người dân tự tin, góp phần tăng cường sự tham gia và tiếng nói của người dân trong việc ứng phó với BĐKH.

Theo T.M (MONRE)

Nguồn: http://moitruong.com.vn/moi-truong-sos/mien-nui-phia-bac-se-chiu-tac-dong-manh-cua-bien-doi-khi-hau-8274.htm